| W przeciwieństwie do pozostałych części Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii, w Irlandii Północnej nie jest widoczny "na pierwszy rzut oka" typowy podział polityczny partii. W pierwszej kolejności istnieje bowiem podział na partie protestanckie i katolickie. Nikłą siłę stanowią partie opowiadające się za antysektarianizmem i skupiające wokół siebie przedstawicieli obu wyznań. Minimalną popularnością cieszą się również lokalne odpowiedniki największych partii w kraju, czyli Partii Konserwatywnej i Partii Pracy, które nie potrafią odnaleźć się w Irlandii Północnej.
Wśród partii protestanckich największą siłę stanowi DUP - Democratic Unionist Party (Demokratyczna Partia Unionistyczna). Ugrupowanie to zostało założone przez Wielebnego Iana Paisley'a i innych członków Protestant Unionist Party. Przez długi czas pozostawało w cieniu innej partii unionistycznej, a mianowicie UUP - Ulster Unionist Party (Ulsterska Partia Unionistyczna), która prezentowała centro-prawicowy charakter, podczas gdy DUP zawsze traktowano za prawicową i bezkompromisową w relacjach z mniejszością katolicką. Twarzą UUP przez wiele lat był David Trimble, jednak społeczność protestancka odwróciła się od niego i jego partii. Szczególnie zauważalne było to w wyborach do Zgromadzenia w 2003 r., które to wygrała DUP (w poprzednich zajmowała najwyżej trzecie miejsce). Swój sukces powtórzyła we wszystkich kolejnych wyborach na terenie Irlandii Północnej, stając się po dziś dzień jej największą partią.
Co ciekawe, mimo że DUP i UUP są uważane za elitarne, a ich politycy i członkowie wywodzą się w większości z klasy wyższej i średniej, to i tak cieszą się wielkim powodzeniem wśród elektoratu z klas niższych i robotniczego. Stało się tak przede wszystkim dzięki eksponowaniu wartości lojalistycznych, a także zaangażowaniu się Loży Orańskiej w działalność polityczną i promowanie obu ugrupowań. Od 2005 r. Loża oficjalnie odcięła się od UUP, co widoczne było w późniejszym spadku poparcia dla tej partii, cicho popierając obecnie DUP. Lukę na lewej stronie sceny politycznej wśród protestantów próbuje bezskutecznie zapełnić od dawna PUP - Progressive Unionist Party (Postępowa Partia Unionistyczna). Ta socjaldemokratyczna partia cieszy się jednak minimalnym poparciem.
Po przeciwnej stronie sceny politycznej znajdują się partie katolickie, częściej określane jako nacjonalistyczne (w przeciwieństie do protestanckich określnych potocznie unionistycznymi). Przez wiele lat największą siłę wśród nich stanowiło SDLP - Social Democratic and Labour Party (Partia Socjaldemokratyczna i Pracy), która oprócz wartości lewicowych eksponowała również umiarkowany irlandzki nacjonalizm. Poparcie wśród katolickiej mniejszości w Irlandii Północnej dla tej partii było spowodowane wyjściem z założenia, że to rozmowy z Londynem mogą przyczynić się w przyszłości do zjednoczenia Irlandii, a nie walka zbrojna. W cieniu tego ugrupowania przez wiele lat pozostawało Sinn Féin (z irl. My Sami), które jest uznawane za polityczne skrzydło IRA. | | Najbardziej znanym politykiem tego ugrupowania jest były członek IRA, Gerry Adams. Partia sukcesywnie wzmacniała swoją pozycję wśród katolickiej społeczności, mimo że w 1986 r. odłączyła się od niej Republican Sinn Féin (stanowiąca teraz margines polityczny). W wyborach w 1998 r. partia zajęła czwarte miejsce. W kolejnych, w 2003 r. zajęła drugie miejsce tuż za DUP, co w całej Wielkiej Brytanii uznano za polityczną radykalizację w Irlandii Północnej. W 2007 r. podobnie jak DUP umocniła swoją pozycję.
Aktualnie w Zgromadzeniu Irlandii Północnej znajdują się jeszcze dwie partie, które określają siebie jako ponadwyznaniowe. Alliance Party (Partia Współpracy) od 1970 r. próbuje stworzyć alternatywę dla tych mieszkańców Irlandii Północnej, którzy chcą dobra tej części Wielkiej Brytanii bez opowiadania się, czy to po stronie unionistów czy nacjonalistów. Od chwili swojego założenia zajmowała w wyborach najpierw szóste (w 1973 r.), a następnie piąte miejsce (w 1975, 1982, 1996, 1998, 2002 i 2007 r.). Partia stara się połączyć zarówno postulaty unionistów jak i nacjonalistów. Drugą ponadwyznaniową partią, jest Green Party (Partia Zielonych), która powstała na wzrastającej fali popularności ruchu ekologicznego w Europie Zachodniej w latach 80-tych. Dopiero 2007 r. zanotowała swój pierwszy sukces wprowadzając swojego pierwszego deputowanego do Zgromadzenia.
W ostatnich wyborach do Zgromadzenia Irlandii Północnej (w których obowiązują okręgi jednomandatowe) dostali się przedstawiciele siedmiu ugrupowań oraz jeden kandydat niezależny. Poniżej prezentujemy podstawowe informacje na ich temat. Najwięcej mandatów uzyskało DUP - 36 (30.1% głosów), z którą współpracuje będący spikerem parlamentu, niezależny aktualnie William Hay (który dostał się z list DUP). Kolejne miejsca w wyborach zajęli: Sinn Fein - 28 miejsc (26.2% głosów), UUP - 18 (14.9%), SDLP - 16 (15.2%), AP - 7 (5.2%), GP - 1 (1.7%) oraz PUP - 1 (0.6%). Kolejne wybory do Zgromadzenia przewidziane są na maj 2011 r.
Na sam koniec kilka słów na temat partii politycznych działających poza Zgromadzeniem Irlandii Północnej, które stanowią jednak prawdziwy margines życia politycznego (wystarczy spojrzeć na wynik wyborczy siódmej w ostatnich wyborach PUP). Na prawej stronie sceny politycznej znajdujowała się do niedawna UKUP - UK Unionist Party, która postanowiła zakończyć swoją działalność w 2008 r. (istniała od 1995 r.). W Irlandii Północnej swój "oddział" mają Konserwatyści - Conservatives in Northern Ireland, oraz debiutujące w tej części Wielkiej Brytanii UKIP - United Kingdom Independence Party. Zdecydowanie szerszy wachlarz ugrupowań znajduje się po lewej stronie sceny. Są to w większości partie prezentujące irlandzki nacjonalizm połączony z lewicową ideologią. Należą do nich (patrząc na wyniki uzyskane w ostatnich wyborach): Republican Sinn Féin, Socialist Environmental Alliance, The Workers' Party of Ireland, People Before Profit Alliance, Socialist Party, Make Politicians History oraz "oddział" Partii Pracy. Autor: Union Jack | |
