RangersPoland.com.pl

Krajowe Puchary w Szkocji



   Najważniejszymi rozgrywkami pucharowymi w Szkocji s± rozgrywki o Puchar Szkocji. Zainaugurowano je w 1874 roku co czyni je drugimi najstarszymi w historii piłki nożnej (w 1871 roku odbyła się pierwsza edycja Pucharu Anglii). Pierwsze edycje zostały zdominowane przez Queen’s Park - klub z Glasgow. The Spiders dziesięć razy zdobywali to trofeum w XIX wieku i zostali nawet zaproszeni do udziału w Pucharze Anglii, w którym w sezonie 1883-84 doszli aż do finału (przegrali w nim z Blackburn Rovers). W pierwszych edycjach Pucharu Szkocji dwukrotnie przyznawano trofeum poprzez walkower. W sezonie 1878-79 na powtórzony mecz nie stawili się piłkarze Rangers i Puchar przyznano Vale of Leven. Z kolei ta drużyna nie pojawiła się na finałowym spotkaniu w sezonie 1883-84 i trofeum powędrował do r±k zawodników Queen's Park. Z czasem Puchar Szkocji został podobnie jak i rozgrywki ligowe zdominowany przez dwie ekipy z Glasgow: Celtic i Rangers (pierwsi zdobyli to trofeum 36 razy, drudzy 33). Oba kluby spotkały się ze sob± w finale m.in. w 1909 roku kiedy to po powtórzonym meczu doszło do zamieszek pomiędzy kibicami obu drużyn. Scottish FA postanowiło, iż nie zostanie rozegrany trzeci mecz i tym samym jedyny raz w historii Puchar Szkocji nie został przyznany żadnemu klubowi.

   Specyfik± rozgrywek pucharowych s± liczne niespodzianki. Nie obyło się również bez nich w Pucharze Szkocji. Do największych można zaliczyć m.in: finałowe zwycięstwo drugoligowego wówczas East Fife nad pierwszoligowym Kilmarnock w 1938 roku, sensacyjn± przegran± Rangers z Berwick Rangers w 1967 roku. Z bliższych nam czasów największe sensacje dotyczyły Celticu, który trzykrotnie uległ drużynom z First Division: w 2000 oku przegrał na własnym stadionie z Inverness CT aż 0-3, w 2005 roku uległ na wyjeĽdzie piłkarzom Clyde 1-2, a w sezonie 2009-10 w półfinale jego pogromc± okazała się ekipa Ross County.

   W latach 1914-19 oraz 1939-46 nie rozgrywano Pucharu Szkocji w powodu wojen ¶wiatowych. Aż do lat 80-tych XX wieku w przypadku remisu w finale dochodziło do jego powtórki. Jeżeli i ta nie przynosiła rozstrzygnięcia odbywało się trzecie spotkanie. Od sezonu 1981-82 rozstrzygniecie zapada tego samego dnia. W przypadku remisu po 90 minutach następuje dogrywka i ewentualnie rzuty karne. Podobna sytuacja jest w przypadku półfinałów. Jeżeli chodzi o wcze¶niejsze rundy to nadal obowi±zuje zasada powtórek. W przypadku remisu dochodzi do ponownego spotkania obu ekip, ale tym razem na boisku drużyny, która w pierwszym spotkaniu była go¶ciem. Jeżeli w powtórzonym meczu padnie remis, wówczas zarz±dzana jest dogrywka i ewentualnie rzuty karne.

    Drugim najważniejszym pucharem w Szkocji jest Puchar Ligi. Pomysł na jego organizację zrodził się podczas zawieszenia przez Scottish FA oficjalnych rozgrywek piłkarskich w Szkocji na czas trwania II wojny ¶wiatowej. Czę¶ć klubów postanowiła wówczas powołać do życia Southern League Cup, jednak spora czę¶ć zespołów zrezygnowała z uczestnictwa w tych rozgrywkach. Pierwszym triumfatorem było Rangers, które pokonało Heart of Midlothian 4-2 (sezon 1940-41). W sumie rozegrano sze¶ć edycji Southern League Cup. W następnych dwóch ponownie wygrywała ekipa z Ibrox Park (2-0 z Greenock Morton w 1942 roku oraz 4-3 po rzutach karnych z Falkirk w 1943 roku). W sezonie 1943-44 w finale rozgrywek Hibernian pokonał 6-5 po rzutach karnych Rangers. W 1945 roku Puchar zdobyli ponownie Rangers (2-1 w finale z Motherwell), a w ostatniej edycji triumfatorem okazała się drużyna Aberdeen (3-2 z Rangers). W zwi±zku z tym, iż rozgrywki te nie były prowadzone pod patronatem SFA nie s± zaliczane do oficjalnych, aczkolwiek Aberdeen do dzi¶ zalicza Puchar z 1946 roku do swoich oficjalnych zdobyczy klubowych.

    Aż do połowy lat 80-tych w Pucharze Ligi obowi±zywał system grupowy (od 8 do 9 grup, po 4 do 5 zespołów). Mecze w fazie grupowej rozgrywano przed rozpoczęciem sezonu ligowego, natomiast w jego trakcie rozgrywano fazy pucharowe. W zwi±zku ze zwiększeniem ilo¶ci spotkań zarówno w lidze jak i w europejskich pucharach te bardzo popularne w¶ród kibiców rozgrywki zmieniły swój format. Porzucono fazę grupow± na rzecz pucharowej od samego pocz±tku. W przeciwieństwie do Pucharu Szkocji Puchar Ligi jest otwarty jedynie na zawodowe kluby (zrzeszone do niedawna w SPL i SFL, a obecnie w SPFL). W ostatnim czasie rozważa się jednak ponowne wprowadzenie fazy grupowej w rozgrywkach. Najwięcej razy Puchar Ligi zdobywali gracze Rangers 27 razy. Za największ± niespodziankę w finałach uchodzi do dzi¶ triumf Raith Rovers, którzy w sezonie 1994-95 pokonało po rzutach karnych Celtic.

   Trzecim co do rangi pucharem w Szkocji jest Challenge Cup. S± to stosunkowo młode rozgrywki i s± prowadzone zaledwie od sezonu 1989-90. Zorganizowane zostały dla uczczenia setnej rocznicy powołania do życia Scottish Football League. Od samego pocz±tku odbywały się w formie pucharowej, a udział w niej brały zespoły występuj±ce w First, Second i Third Division. Pierwszym triumfatorem rozgrywek była ekipa Dundee, która w 1990 roku pokonała w finale po dogrywce 3-2 Ayr United. Najwięcej razy, bo aż cztery Puchar ten zdobywali gracze Falkirk. Na przestrzeni lat zmieniała się nazwa rozgrywek ze względu na różnych sponsorów, i tak w latach 1990-91 nosiły nazwę B&Q; Centenary Cup, a następnie B&Q; Cup (1991-95). W latach 1995-98 oraz 2006-08 w zwi±zku z brakiem sponsora tytularnego Puchar znany był pod nazw± League Challenge Cup. W latach 1999-2001 istniał jako Bell's Challenge Cup, a w latach 2008-2011 rozgrywany był pod nazw± ALBA Challenge Cup. Od 2011 roku Puchar nosi nazwę Ramsdens Cup. W sezonie 1998-99 nie rozegrano Pucharu ze względu na kłopoty finansowe i brak sponsora. Od niedawna do rozgrywek zapraszane s± również czołowe kluby amatorskie.

   W poniższym zestawieniu widoczni s± również triumfatorzy Glasgow Cup oraz Glasgow Merchants' Charity Cup. Glasgow Cup (pełna nazwa to The Glasgow Football Association Cup) zostało powołane do życia w 1887 roku jako turniej dla drużyn z Glasgow, który bardzo szybko został zdominowany przez Rangers i Celtic. Rozgrywki te z biegiem lat podupadły i bardzo często rezygnowano z ich rozegrania lub też nie były dokończane. Ostatecznie 1989 roku podjęto decyzję o zakończeniu istnienia Glasgow Cup. Turniej reaktywowano w 2008 roku jako rozgrywki dla drużyn Under-17. Udział w nim bior± zespoły Celticu, Clyde, Partick Thistle, Queen's Park oraz Rangers. Rozgrywki tocz± się systemem ligowym (każdy z każdym), a po jego zakończeniu odbywa się finał pomiędzy dwoma najlepszymi ekipami. Z kolei Glasgow Merchants' Charity Cup zostało utworzone 1877 roku jako turniej dla drużyn z Glasgow i okolic. Glasgow Charity Cup Committee mogło podj±ć decyzję o zaproszeniu do rozgrywek klubów spoza tego miasta (np. Hibernian, który wygrał to trofeum w 1902 roku). W zwi±zku ze zwiększeniem ilo¶ci spotkań piłkarskich (powołanie m.in. Pucharu Ligi) w latach 60-tych podjęto decyzję o rozwi±zaniu rozgrywek. Ostatnie pięć edycji odbywało się na zasadzie powołania jednej drużyny reprezentuj±cej Glasgow (Glasgow Select XI), której rywalem była ekipa z Anglii (dwukrotnie Manchester United, a po jednym razie Tottenham Hotspur, Chelsea i Leeds United).

Jacek Korczak

sezon
Scottish Cup
League Cup
Challenge Cup
Glasgow Cup
Glasgow Merchants' Charity Cup
1873-74 Queen's Park----
1874-75 Queen's Park----
1875-76 Queen's Park----
1876-77 Vale of Leven---Queens Park
1877-78 Vale of Leven---Queens Park
1878-79 Vale of Leven---Rangers
1879-80 Queen's Park---Queen's Park
1880-81 Queen's Park---Queen's Park
1881-82 Queen's Park---Vale of Leven
1882-83 Dumbarton---Queen's Park
1883-84 Queen's Park---Queen's Park
1884-85 Renton---Queen's Park
1885-86 Queen's Park---Renton
1886-87 Hibernian---Renton
1887-88 Renton--CambuslangRenton
1888-89 Third Lanark--Queen's ParkRenton
1889-90 Queen's Park--Queen's ParkThird Lanark
1890-91 Heart of Midlothian--CelticQueen's Park
1891-92 Celtic--CelticCeltic
1892-93 Queen's Park--RangersCeltic
1893-94 Rangers--RangersCeltic
1894-95 St Bernard's--CelticCeltic
1895-96 Heart of Midlothian--CelticCeltic
1896-97 Rangers--RangersRangers
1897-98 Rangers--RangersThird Lanark
1898-99 Celtic--Queen's ParkCeltic
1899-00 Celtic--RangersRangers
1900-01 Heart of Midlothian--RangersThird Lanark
1901-02 Hibernian--RangersHibernian
1902-03 Rangers--Third LanarkCeltic
1903-04 Celtic--Third LanarkRangers
1904-05 Third Lanark--CelticCeltic
1905-06 Heart of Midlothia--CelticRangers
1906-07 Celtic--CelticRangers
1907-08 Celtic--CelticCeltic
1908-09 nie przyznano--Third LanarkRangers
1909-10 Dundee--CelticClyde
1910-11 Celtic--RangersRangers
1911-12 Celtic--RangersCeltic
1912-13 Falkirk--RangersCeltic
1913-14 Celtic--RangersCeltic
1914-15 nie rozgrywano--ClydeCeltic
1915-16 nie rozgrywano--CelticCeltic
1916-17 nie rozgrywano--CelticCeltic
1917-18 nie rozgrywano--RangersCeltic
1918-19 nie rozgrywano--RangersRangers
1919-20 Kilmarnock--CelticCeltic
1920-21 Partick Thistle--CelticCeltic
1921-22 Morton--RangersRangers
1922-23 Celtic--RangersRangers
1923-24 Airdrieonians--RangersCeltic
1924-25 Celtic--RangersRangers
1925-26 St. Mirren--ClydeCeltic
1926-27 Celtic--CelticPartick Thistle
1927-28 Rangers--CelticRangers
1928-29 Kilmarnock--CelticRangers
1929-30 Rangers--RangersRangers
1930-31 Celtic--CelticRangers
1931-32 Rangers--RangersRangers
1932-33 Celtic--RangersRangers
1933-34 Rangers--RangersRangers
1934-35 Rangers--Partick ThistlePartick Thistle
1935-36 Rangers--RangersCeltic
1936-37 Celtic--RangersCeltic
1937-38 East Fife--RangersCeltic
1938-39 Clyde--CelticRangers
1939-40 nie rozgrywano--RangersClyde
1940-41 nie rozgrywano--CelticRangers
1941-42 nie rozgrywano--RangersRangers
1942-43 nie rozgrywano--RangersCeltic
1943-44 nie rozgrywano--RangersRangers
1944-45 nie rozgrywano--RangersRangers
1945-46 nie rozgrywano--Queen's ParkRangers
1946-47 AberdeenRangers-ClydeRangers
1947-48 RangersEast Fife-RangersRangers
1948-49 RangersRangers-CelticPartick Thistle
1949-50 RangersEast Fife-RangersCeltic
1950-51 CelticMotherwell-Partick ThistleRangers
1951-52 MotherwellDundee-ClydeClyde i Third Lanark
1952-53 RangersDundee-Partick ThistleCeltic
1953-54 CelticEast Fife-RangersThird Lanark
1954-55 ClydeHeart of Midlothian-Partick ThistleRangers
1955-56 Heart of MidlothianAberdeen-CelticThird Lanark
1956-57 FalkirkCeltic-RangersRangers
1957-58 ClydeCeltic-RangersClyde
1958-59 St. MirrenHeart of Midlothian-ClydeCeltic
1959-60 RangersHeart of Midlothian-RangersRangers
1960-61 Dunfermline AthleticRangers-Partick ThistleCeltic i Clyde
1961-62 RangersRangers-CelticManchester United
1962-63 RangersHeart of Midlothian-Third LanarkGlasgow Select
1963-64 RangersRangers-CelticGlasgow Select
1964-65 CelticRangers-CelticChelsea
1965-66 RangersCeltic-nie dokończonoGlasgow Select i Leeds United
1966-67 CelticCeltic-Celtic-
1967-68 Dunfermline AthleticCeltic-Celtic-
1968-69 CelticCeltic-Rangers-
1969-70 AberdeenCeltic-Celtic-
1970-71 CelticRangers-Rangers-
1971-72 CelticPartick Thistle-nie rozgrywano-
1972-73 RangersHibernian-nie rozgrywano-
1973-74 CelticDundee-nie rozgrywano-
1974-75 CelticCeltic-Celtic i Rangers-
1975-76 RangersRangers-Rangers-
1976-77 CelticAberdeen-nie rozgrywano-
1977-78 RangersRangers-nie dokończono-
1978-79 RangersRangers-Rangers-
1979-80 CelticDundee United-nie dokończono-
1980-81 RangersDundee United-Partick Thistle-
1981-82 AberdeenRangers-Celtic-
1982-83 AberdeenCeltic-Rangers-
1983-84 AberdeenRangers-nie rozgrywano-
1984-85 CelticRangers-Rangers-
1985-86 AberdeenAberdeen-Rangers-
1986-87 St. MirrenRangers-Rangers-
1987-88 CelticRangers-nie dokończono-
1988-89 CelticRangers-nie rozgrywano-
1989-90 AberdeenAberdeen-nie rozgrywano-
1990-91 MotherwellRangersDundeenie rozgrywano-
1991-92 RangersHibernianHamilton Academicalnie rozgrywano-
1992-93 RangersRangersHamilton Academicalnie rozgrywano-
1993-94 Dundee UnitedRangersFalkirknie rozgrywano-
1994-95 CelticRaith RoversAirdrieoniansnie rozgrywano-
1995-96 RangersAberdeenStenhousemuirnie rozgrywano-
1996-97 KilmarnockRangersStranraernie rozgrywano-
1997-98 Heart of MidlothianCelticFalkirknie rozgrywano-
1998-99 RangersRangersnie rozgrywanonie rozgrywano-
1999-00 RangersCelticAlloa Athleticnie rozgrywano-
2000-01 CelticCelticAirdrieoniansnie rozgrywano-
2001-02 RangersRangersAirdrieoniansnie rozgrywano-
2002-03 RangersRangersQueen of the Southnie rozgrywano-
2003-04 CelticLivingstonInverness Caledonian Thistlenie rozgrywano-
2004-05 CelticRangersFalkirknie rozgrywano-
2005-06 Heart of MidlothianCelticSt. Mirrennie rozgrywano-
2006-07 CelticHibernianRoss Countynie rozgrywano-
2007-08 RangersRangersSt. JohnstoneCeltic U-17-
2008-09 RangersCelticAirdrie UnitedRangers U-17-
2009-10 Dundee UnitedRangersDundeeRangers U-17-
2010-11 CelticRangersRoss CountyCeltic U-17-
2011-12 Heart of MidlothianKilmarnockFalkirkRangers U-17-
2012-13 CelticSt. MirrenQueen of the SouthRangers U-17-


© by www.RangersPoland.com.pl
all rights reserved 2007-13
design by Jacek Korczak